چند راهکار برای اینکه فردی مسئولیت پذیر باشیم!

به گزارش پایگاه خبری پیام آرات، اکثر آدم‌ها در مواقعی که به مشکل برمی‌خورند و اوضاع آن طور که باید باشد نیست، مسئولیت پذیر نیستند.آنها به معنای واقعی مسئولیت نمی پذیرند و به دنبال مقصر می گردند.

مدام می گویند که اگر این امکانات را می داشتم اینطوری نمی شد. اگر استادم با من لج نمی کرد این درس را نمی افتادم یا نمره پایان ترم بالاتری می گرفتم.

چون اوضاع اقتصاد اینجوری هست من نتوانستم در کسب و کارم خوب عمل کنم. و ده ها مورد دیگر از این دست.

خلاصه مدام به دنبال این هستند که بگویند قربانی شرایط شدند و این حق‌شان نبوده است!

اگر می خواهیم نتایج خوبی بگیریم و در مسیر موفقیت باشیم، باید چشمان‌مان را باز کنیم. باید خودمان را به خواب نزنیم و بپذیریم جایگاه فعلی ما (چه خوب و چه بد) نتیجه رفتارها و تصمیمات خودمان در گذشته بوده است.

مسئولیت پذیر بودن چگونه اتفاق می افتد؟

چطور می شود در همان شرایط، با همان استاد، دانشجویان دیگر نمرات بهتری گرفتند؟!

چرا در همین اقتصاد بیمار، هستند کسانی که نه تنها ورشکسته نشدند بلکه سوددهی هم داشتند؟!

چگونه است که کسانی که به کلاس های گران قیمت کنکور نرفته اند و حتی از امکانات شهری مناسب هم برخوردار نبوده اند اما رتبه خوبی در کنکور کسب کردند؟!

اگر واقع بین باشیم، می بینیم که مسئولیت گریزی و بهانه های ما نه تنها اوضاع و جایگاه ما را بهبود نمی بخشند بلکه ما را از زندگی عقب هم می اندازند!

اگر مسئولیت پذیر نباشیم نمی توانیم زندگی خوب و موفقی داشته باشیم. هیچکس به ما اعتماد نمی کند، با ما همکاری نمی کند، حاضر نیست شریک کاری و زندگی ما بشود، چرا؟!

افراد مسئولیت پذیر چگونه رفتار می کنند؟

کسی برنده است که به این واقعیت برسد که در هر شرایطی، رفتارهای ما تمام و کمال در دست خودمان است.

ممکن است اقتصاد بد باشد (که داغان است)، ممکن است هر روز اخبار منفی از یک جای دنیا منتشر شود، ممکن است خانواده ما آن طور که ما دلمان می خواهد با خواسته ها و روحیات ما موافق و سازگار نباشند؛ اما ما باید بپذیریم که نمی توانیم چیزی و یا کسی را تغییر دهیم و مسئولیت آنها با ما نیست، تنها مسئولیت کارهای خودمان با ما است.

ما به همه اوضاع و شرایط که کنترل نداریم، حتی به احساسات خودمان هم کنترل نداریم! اما رفتار و واکنش‌هایمان در قبال آن احساسات، دست خودمان است!

برای مثال قطعا ما خشمگین می شویم، مگر می شود احساس خشم را در خود بکشیم و یا از بین ببریم؟ خیر!

اما اینکه با خشم خود چه می کنیم و چه واکنشی نشان می دهیم، دست خودمان است (این نوع بروز رفتار از جنس مهارت است و باید مهارت کنترل خشم را آموخت).

ما نمی توانیم دنیا را تغییر دهیم، ما نمی توانیم به تنهایی اقتصاد را جراحی و اصلاح کنیم، ما نمی توانیم جلوی جنگ ها را بگیریم، ما نمی توانیم به همه فقرای دنیا کمک کنیم و…،

پس چه کار می توانیم انجام دهیم؟!؟!؟

ما با پذیرش شرایط و قبول اینکه اوضاع همین است که هست و اینکه تغییر و اصلاح بسیاری از اتفاقات از کنترل ما خارج است؛ باید از خود بپرسیم:

” خب، حالا با وجود همه این شرایط و محدودیت‌ها، من می خواهم با زندگی خود چه کنم و چه کاری انجام دهم؟! ”

چیزهایی که ما روی آنها کنترل داریم و بطور کامل دست خودمان هستند و باید تمرکز 100درصد خودمان را فقط روی اصلاح، بهبود و ارتقای آنها بگذاریم نه چیز دیگر، شامل این موارد هستند:

– رفتار
– نگرش‌ها
– عادت‌ها
– برنامه‌ها و اهداف
– نحوه استفاده از وقت و زمان
– واکنش‌مان به احساسات‌مان
– رفتارمان با دیگران
– رفتارمان با خودمان

انسان عاقل حواسش هست و مدام رفتارش را بررسی می کند که دارد در این لحظه و در این موقعیت به چه چیزی پاسخ می دهد؟ به چیزی که در اختیار و کنترلش نیست؟ و یا چه…؟!

با توجه به توضیحات بالا، اگر ما انسان مسئولیت پذیری باشیم، می دانیم که باید حواسمان صرفا به رفتارها و مواردی که تحت کنترلمان است باشد نه اینکه وقت و انرژی‌مان را صرف مواردی که باعث نگرانی ما می شوند، کنیم.

برخی از انواع مسئولیت پذیری

مسئولیت پذیری اجتماعی

وقتی صحبت از مسئولیت پذیری اجتماعی می شود به این معناست که هر شهروند باید به قوانین آن جامعه پایبند بوده و احترام بگذارد. از یک رفتگر زحمت کش گرفته تا دکتر و مهندس و وزیر و وکیل و… ،همگی در قبال جامعه و افرادی که آن جامعه را تشکیل داده اند مسئول هستند و باید حقوق یکدیگر را رعایت کنند.

مسئولیت پذیری شغلی

هر عضو جامعه در هر شغل و جایگاهی که باشد می بایست ضمن اطلاع دقیق از قوانین شغلی خود، در مسئولیتی که به ایشان واگذار شده کوشا بوده، نقش خود را بدرستی ایفا کرده و آن را به نحو احسن انجام دهد.

مسئولیت پذیری کارکنان در سازمان

هر فرد در هر سازمان می بایست متعهدانه در راستای نیل به اهداف سازمانی و در قبال حقوق و مزایای دریافتی با وجدان رفتار کرده و به وظایف محوله خود با درستی و صداقت عمل کند. انعکاس مسئولیت پذیری افراد در سازمان ها، در جامعه نیز نمود خواهد داشت و تاثیر گذار خواهد بود.

مسئولیت پذیری در کار تیمی

اغلب افراد جدا از نقش‌های فردی، عضو یک گروه یا تیم کوچک هستند که براساس نوع و اندازه تیم، مسئولیت‌های هر شخص متفاوت است.

کار تیمی و مهارت انجام آن در دنیای امروز ما جزء مهارت‌های بسیار مهم تلقی می‌شود. شما در یک گروه با افراد مختلف و متفاوتی رو در رو هستید که هر یک شخصیت و طیف فکری بسیار متفاوت از شما و دیگری دارد.

در ابتدا باید مهارت حضور و فعالیت در چنین گروه کاری را داشته و نقش خودتان را پررنگ و موثر به انجام برسانید.

لازمه رسیدن به چنین هدفی، مسئولیت‌پذیر بودن است. داشتن برنامه‌ریزی دقیق می‌تواند در این راه به شما کمک کند.

راهکارهایی برای تقویت مسئولیت پذیری در کار و زندگی

پنج راهکار ساده و کاربردی برای تقویت مسئولیت پذیری قید شده در زیر را جدی بگیرید:

1- بهانه نیاورید

از مهمترین نشانه های عدم مسئولیت پذیری، بهانه آوردن است. لطفا زمانی که اشتباهی مرتکب می شوید و یا وظیفه خود را فراموش می کنید، بهانه نیاورید، آن را بپذیرید و جبران کنید.

2- مواردی را که در زندگی خود از آنها احساس نارضایتی دارید، یادداشت کنید

از کدام بخش زندگی خود احساس نارضایتی دارید؟ مثلا از شرایط خانوادگی، یا ارتباطات کاری و عاطفی، شرایط مالی و یا…، کدامیک؟ هر چه هست آنها را یادداشت کنید و در کنار هر یک بنویسید که نقش شما در پیش آمدن آن شرایط چیست، چه اقداماتی را می توانید برای بهبود آنها انجام دهید؟

برای مثال/ اگر از شرایط مالی خود راضی نیستید، بنویسید که من مسئول این وضعیت هستم و باید تمام تلاشم را بکنم که یا هزینه های خود را کنترل و کم کنم، و یا درآمد خودم را افزایش دهم.

3- برنامه ریزی داشته باشید

اکثرا دلیل عدم مسئولیت پذیری افراد، نداشتن برنامه است. برای کارهای روزانه خود برنامه ریزی کنید. شما هر چقدر هم مشغله داشته باشید، می توانید با یک برنامه ریزی صحیح و اولویت بندی شده، همه کارهای مهم و با اهمیت خود را انجام دهید (یادتان باشد هرگز وقت برای انجام همه کارها نیست اما همیشه وقت برای انجام کارهای مهم هست).

4- مهارت نه گفتن را بیاموزید

چرا وقتی به هر دلیلی از عهده انجام کار و یا مسئولیتی بر نمی آیید آن را می پذیرید؟!
خیلی وقت‌ها علت اینکه آدمها مسئولیت پذیر نیستند این است که کارهایی را قبول می کنند که توان انجامشان را ندارند و با این کار بیخود و بی جهت لیبل بی مسئولیتی را به خود می چسبانند. یاد بگیرید ” نه ” بگویید.

5- روی تغییر عادت‌ها و ریزعادت‌های خود کار کنید

عادت های ما زندگی ما را می سازند. عادت کنید خوش قول باشید، عادت کنید پر انرژی و پر انگیزه باشید و سطح آن را بالا نگه دارید. انسانی با عادت های خوب و مثبت می تواند مسئولیت پذیری بیشتری هم داشته باشد.