علت دروغ گفتن افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) چیست؟
دروغگویی در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) اغلب با احساسات شدید، ترس از طرد شدن و تکانشگری همراه است.
به گزارش پایگاه خبری پیام آرات، این افراد ممکن است برای تأثیرگذاری بر رفتار دیگران و کنترل تصویری که دیگران از آنها دارند، به دروغگویی روی بیاورند. واکنش همراه با همدلی در کنار تعیین مرزهای مشخص، میتواند محیطی حمایتی ایجاد کند که به صداقت و ارتباط سالمتر کمک کند.
اختلال شخصیت مرزی چیست؟
اختلال شخصیت مرزی (BPD) نوعی اختلال روانی است که با تکانشگری و ناپایداری هیجانی شناخته میشود و میتواند بهطور منفی بر روابط بینفردی تأثیر بگذارد. انگیزه اصلی بسیاری از افراد مبتلا به BPD، جلوگیری از طرد شدن توسط دیگران است. متأسفانه، رفتارهای شدید و افراطیای که این افراد برای حفظ رابطه بهکار میگیرند، اغلب نتیجه عکس میدهد و موجب فاصله گرفتن اطرافیان میشود. در واقع، تنها چیز قابل پیشبینی در روابط با فرد مبتلا به BPD، غیرقابلپیشبینی بودن آن است.
از جمله نشانههای BPD میتوان به تلاشهای شدید و گاه ناامیدانه برای جلوگیری از ترک شدن (چه واقعی و چه خیالی) اشاره کرد. احساسات آنها نسبت به شریک عاطفی ممکن است در یک روز تحسینآمیز و در روز دیگر، با یک اشتباه کوچک، به خشم یا نفرت تبدیل شود. افراد مبتلا به BPD معمولاً در کنترل خشم خود مشکل دارند و درگیر رفتارهای تکانشی هستند که ممکن است برای خود یا دیگران آسیبزا باشد، مانند ولخرجی یا پرخوری.
آیا دروغگویی یکی از علائم اختلال شخصیت مرزی است؟
در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM-5)، دروغگویی بهعنوان یکی از علائم اصلی اختلال شخصیت مرزی (BPD) ذکر نشده است. با این حال، برخی دیگر از ویژگیهای این اختلال ممکن است فرد را به استفاده از دروغ بهعنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف خاص سوق دهند.
دروغگویی مرضی به معنای دروغگویی مکرر، مداوم، گسترده و اغلب اجباری است، حتی زمانی که هدف مشخصی پشت آن نباشد. اما در مورد BPD، دروغها معمولاً زمانی گفته میشوند که فرد تصور میکند این رفتار میتواند بر رفتار دیگران تأثیر بگذارد. این دروغها معمولاً جنبه ابزاری دارند و به معنی دروغگویی مرضی نیستند.
جالب است بدانید بسیاری از افراد مبتلا به BPD ممکن است خود نیز دروغهایی را که میگویند، باور کنند.
ارتباط میان اختلال شخصیت مرزی و دروغگویی
افراد مبتلا به BPD اغلب برای مدیریت روابط ناپایدار خود، به دروغگویی متوسل میشوند، حتی اگر این کار از نظر اجتماعی ناپسند تلقی شود. زمانی که آنها احساس ترس از دست دادن رابطهای (چه عاطفی و چه دوستانه) را تجربه میکنند، دچار آشفتگی شدید هیجانی میشوند. این اختلال در تنظیم احساسات میتواند به رفتارهای تکانشی از جمله دروغگویی و فریبکاری منجر شود؛ رفتاری که هدف آن، حفظ رابطه و جلوگیری از طرد شدن است.
در ادامه، به هفت پیوند مهم بین BPD و دروغگویی اشاره خواهیم کرد:
۱. ترس از طرد شدن
ترس از طرد شدن احساسی رایج در میان همه انسانهاست، اما در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، این ترس بهشدت زیاد و طاقتفرساست. این افراد ممکن است برای جلوگیری از طرد شدن، به دروغگویی روی آورند. برای مثال، ممکن است درباره زندگی شخصی یا گذشته خود دروغ بگویند تا جذابتر به نظر برسند، یا مشکلات سلامتی ساختگی مطرح کنند تا شریک عاطفیشان آنها را ترک نکند. دروغ ممکن است راهحلی موقت باشد، اما هنگامی که حقیقت آشکار میشود، ممکن است رابطه بهسرعت پایان یابد.
۲. هویت ناپایدار
افراد دارای BPD معمولاً تصویری ثابت و مشخص از خود ندارند. هویت آنها ممکن است با توجه به شرایط یا فردی که با او در ارتباط هستند، تغییر کند. این بیثباتی در هویت باعث میشود آنها برای هماهنگ شدن با انتظارات دیگران، به دروغگویی متوسل شوند. در واقع، آنها گاه تلاش میکنند هویتی بسازند که تصور میکنند دیگران بیشتر آن را میپذیرند.
۳. احساس شرم
شرم یکی از احساسات بسیار رایج در افراد مبتلا به BPD است. این احساس زمانی ایجاد میشود که فرد تصور میکند نتوانسته مطابق با استانداردهای اجتماعی یا ارزشهای شخصیاش عمل کند. در چنین شرایطی، بسیاری از افراد تمایل دارند خود را از دیگران دور نگه دارند تا ضعفها یا نقصهایشان دیده نشود. این کشمکش بین ترس از طرد شدن و احساس شرم میتواند فرد را به دروغ گفتن و انکار رفتارهایی که باعث شرمندگی شدهاند، سوق دهد.
۴. اجتناب
دروغگویی و فریبکاری برای بسیاری از افراد مبتلا به BPD راهی برای اجتناب از افشای واقعیت درونی خود است. آنها با دروغگویی از روبهرو شدن با مسئولیتپذیری درباره رفتارهای تکانشی، عصبانیتهای ناگهانی یا رفتارهایی که ممکن است باعث طرد شدنشان شود، خودداری میکنند. همچنین، ممکن است برای فرار از گفتوگوهای دشوار که نیازمند صداقت یا خودشناسی عمیق است، دروغ بگویند.
۵. اختلال در تنظیم هیجانی
بیثباتی هیجانی یکی از ویژگیهای اصلی در اختلال شخصیت مرزی است و میتواند موجب دروغگوییهای ناگهانی و بدون برنامه شود. افراد مبتلا به BPD اغلب تمایل دارند فقط آنچه را بشنوند که میخواهند، و برداشتهای منفی و تحریفشدهای از حرفها یا رفتارهای دیگران دارند. برای حفظ روابط خود، ممکن است دروغ بگویند تا تصورات منفیای را که تصور میکنند دیگران از آنها دارند، خنثی کنند.
۶. جلب توجه
بعضی از افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی از دروغ بهعنوان ابزاری برای جلب و حفظ توجه دیگران استفاده میکنند. ممکن است درباره موفقیتهای خود اغراق کنند یا درباره مشکلاتی که با آن مواجهاند دروغ بگویند. هدف آنها از این رفتارها، حفظ تمرکز اطرافیان بر خودشان است. در مراحل ابتدایی یک رابطه، ممکن است برای جذب فرد مقابل دروغ بگویند؛ و زمانی که احساس کنند رابطه در حال فروپاشی است، ممکن است با فریبکاری تلاش کنند در طرف مقابل احساس گناه ایجاد کنند تا مانع از ترک آنها شود.
۷. تکانشگری
تکانشگری یکی از بارزترین ویژگیهای اختلال شخصیت مرزی است و میتواند منجر به اغراقهای شدید یا دروغهای آشکار شود. هنگامی که فرد مبتلا به BPD احساس تهدید میکند یا ترس از ترک شدن را تجربه مینماید، ممکن است بهطور ناگهانی و بدون فکر، دروغی بگوید تا آبرویش را حفظ کند یا مانع از طرد شدن شود. این تکانشگری میتواند منجر به انکارهای نادرست یا قولهایی شود که بیش از حد خوشبینانه و غیرواقعیاند.
نمونههایی از دروغگویی در اختلال شخصیت مرزی (BPD)
افراد مبتلا به BPD ممکن است بسته به شرایط، واقعیتها را به شکلی خلاقانه تغییر دهند یا حقایقی ساختگی ارائه دهند. آنها میتوانند از انواع مختلف دروغ استفاده کنند؛ گاهی حقیقت را انکار میکنند یا صرفاً بخشهای مهمی از آن را پنهان میسازند. برخی اوقات، داستانهایی کاملاً خیالی میسازند یا واقعیتها را بزرگنمایی یا کوچکنمایی میکنند تا تصویر بهتری از خود ارائه دهند.
در ادامه، چند نمونه رایج از دروغهایی که ممکن است توسط فرد مبتلا به BPD گفته شود آورده شده است:
- ادعای دریافت ارتقای شغلی در حالی که چنین اتفاقی نیفتاده است
- ساختن داستانی جعلی درباره دلیل تأخیر در رسیدن به یک قرار یا رویداد
- تظاهر به بیتفاوتی زمانی که در واقع از حرف یا رفتار کسی ناراحت شدهاند
- ادعای اینکه رابطهای را خودشان تمام کردهاند، در حالی که در واقع طرف مقابل رابطه را خاتمه داده است
- گفتن اینکه برایشان مهم نیست، در حالی که عمیقاً اهمیت میدهند
- شکایت از اینکه کسی با آنها تماس نگرفته، در حالی که خودشان تماسها و پیامها را نادیده گرفتهاند
- وارد کردن اتهامات نادرست به شریک عاطفی برای آزار دادن یا مجازات او
- پنهان کردن حقیقت درباره خریدهایی که انجام دادهاند یا پولی که خرج کردهاند
- دروغ گفتن درباره محل تحصیل، سطح علمی یا سابقه شغلیای که هرگز نداشتهاند
- تعریف داستانهایی که آنها را بهعنوان قربانی روابط فعلی یا گذشته نشان میدهد
- انتشار شایعات یا دروغهایی درباره دیگران برای اینکه خودشان را بهتر جلوه دهند
تأثیر اختلال شخصیت مرزی و دروغگویی بر روابط انسانی
دروغگویی میتواند به هر نوع رابطهای آسیب بزند؛ چه این دروغها مربوط به اغراق در موفقیتهای گذشته باشد، چه روابط عاطفی و یا مسائل مالی. در روابط عاشقانه، دروغ میتواند اعتماد را از بین ببرد و باعث ایجاد شک در وفاداری شود. در دوستیهای غیررمانتیک نیز، اگر دروغ برای گرفتن واکنش یا دریافت لطفی از طرف مقابل به کار رود، اعتماد متقابل خدشهدار میشود.
همه روابط سالم و نزدیک، بر پایه اعتماد و شفافیت بنا شدهاند. اما زمانی که از دروغ برای کنترل یا دستکاری احساسات طرف مقابل استفاده میشود، اعتماد فرو میریزد و افراد برای محافظت از خود، دیوارهای عاطفی به دور خود میکشند.
روابط عاشقانه
در بسیاری از مواقع، افراد مبتلا به BPD حتی متوجه نمیشوند که در حال دروغگویی به شریک عاطفی خود هستند. اگر با فردی دارای BPD در رابطه هستید یا قصد دارید وارد رابطهای بلندمدت با او شوید، لازم است نسبت به ترس از طرد شدن و رفتارهای تکانشی او آگاه باشید. شناخت بیشتر از اختلال شخصیت مرزی، به درک بهتر رفتارهای او کمک میکند.
هنگامی که ترس از طرد شدن در این افراد فعال میشود، ممکن است هر حرفی را بزنند تا مانع از ترک شدن توسط شریک شوند. گرچه در آغاز رابطه، این شدت علاقه ممکن است جذاب به نظر برسد، اما در ادامه میتواند به شکل وابستگی شدید و خفهکننده درآید.
اگر به دروغگویی در رابطه مشکوک هستید، سعی کنید با دقت بررسی کنید که حقیقت چیست، و در عین حال، به دلایل پشت این دروغ نیز توجه داشته باشید؛ زیرا در بسیاری از موارد، دروغ ابزاری دفاعی برای مقابله با ترسهای درونی فرد است.
روابط دوستانه و حرفهای
صداقت و اعتماد، پایههای اصلی روابط دوستانه و حرفهای سالم هستند. متأسفانه، افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی ممکن است در حفظ صداقت بهطور مداوم دچار مشکل شوند. در روابط دوستانه، دروغ میتواند باعث احساس خیانت شود و در روابط کاری، دروغهای مهم ممکن است امنیت شغلی فرد را تهدید کند. همچنین، اگر فردی بهصورت مکرر اعتبار دیگران را به نام خود بزند یا موعدهای کاری را نادیده بگیرد، این موضوع میتواند به روابط حرفهای آسیب جدی وارد کند.
به دلیل ناپایداری و تکانشگری که در BPD وجود دارد، حفظ دوستی با این افراد دشوار است. آنها ممکن است برای فرار از مسئولیتها، جلب همدردی، کسب تحسین یا اجتناب از طرد شدن دروغ بگویند. برای دوستان این افراد، یادگیری و آشنایی با اختلال شخصیت مرزی مفید است تا بتوانند نیازهای پشت پرده دروغها را بهتر درک کنند.
روابط خانوادگی
اگرچه علل اختلال شخصیت مرزی پیچیده و چندعاملی است، ژنتیک و عوامل محیطی دوران کودکی نقش مهمی دارند. متأسفانه، دروغگوییهای مرتبط با BPD تأثیر منفی بر روابط خانوادگی بزرگسالان میگذارد و مشکلات و ناپایداریهای خانواده اصلی را تشدید میکند.
دروغهایی که توسط مادران مبتلا به BPD گفته میشود، میتواند باعث آسیب روانی در فرزندانشان شود و مشکلات وابستگی عاطفی ایجاد کند. فرزندان ممکن است نتوانند به مادران خود اعتماد کنند و این بیاعتمادی ممکن است در بزرگسالی نیز ادامه یابد و مشکلاتی در ایجاد اعتماد در روابط خود داشته باشند.
چگونه به دروغگویی در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) پاسخ دهیم
مدیریت روابط و کمک به فردی که به دروغگویی به عنوان مکانیزم دفاعی روی میآورد، نیازمند تعهد و صبر است. وقتی دروغی را میبینید، ممکن است اولین واکنش شما این باشد که مستقیماً دروغ را به او گوشزد کنید. اما مهمتر این است که به دنبال «چرایی» دروغ باشید، نه صرفاً «محتوای» آن. همدلی، شکیبایی و حمایت از اصول اساسی در این مسیر هستند.
گوش دادن به تجربه آنها
وقتی متوجه دروغ میشوید، لحظهای صبر کنید و از فرد بخواهید درباره احساسات و تجربیات خودش صحبت کند. گوش دادن فعال باعث میشود تمرکز روی سخنگوینده باقی بماند و به او این پیام را میدهد که نگرانیهایش مهم است و شما تمایل دارید بیشتر درباره شرایط او بدانید. همچنین میتوانید به آرامی و به شکلی حمایتکننده، به فرد کمک کنید تا واقعیتها را بهتر ببیند و متوجه شود که چگونه دروغهایش ممکن است مانع ارتباط صادقانه شود.
تشویق به خودآگاهی
افراد مبتلا به BPD ممکن است به دلیل اختلال در تنظیم هیجانات و ناتوانی در تفکیک حقیقت از ترسهایشان، دروغ بگویند. با کمک به آنها برای افزایش خودآگاهی درباره دروغها و آسیبهایی که به رابطه میزنند، ممکن است انگیزه پیدا کنند تا راههای مؤثرتری برای بیان ترسها و احساسات خود بیابند. وقتی نزدیکان فرد، خودآگاهی را به عنوان یک الگو نشان میدهند و حمایت میکنند که فرد مبتلا به BPD کنترل هیجانات خود را بیاموزد، رابطه عمیقتر و مستحکمتر میشود.
تشویق به درمان و مراجعه به رواندرمانی
مانند بسیاری از اختلالات شخصیتی، افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) ممکن است از داشتن این اختلال آگاه نباشند یا تأثیرات مخرب آن بر روابطشان را نادیده بگیرند. تشویق به رواندرمانی میتواند راهی مؤثر برای افزایش خودآگاهی در این افراد باشد و به آنها کمک کند روشهای سالمتری برای برقراری ارتباط با دیگران بیاموزند.
در این مسیر، آماده باشید که از فرد حمایت کنید، زیرا درمان ممکن است باعث بازشدن زخمهای عاطفی قدیمی یا مواجهه با واقعیتهای سخت و ناخوشایند شود. حمایت و همراهی شما میتواند نقش مهمی در موفقیت روند درمانی و بهبود روابط فرد مبتلا ایفا کند.
تمرکز آگاهانه روی ساختن اعتماد
اعتماد پایه و اساس روابط سالم است، اما وقتی فردی مکرراً دروغ میگوید یا به نظر میرسد نمیتواند ارتباط صادقانه برقرار کند، روابط به سرعت دچار آسیب میشوند. به فرد مبتلا به BPD کمک کنید تا اهمیت تعهد شما به رابطه و نیاز به اعتماد متقابل را درک کند. او را به اشتراکگذاری باز و صادقانه تشویق کنید و تلاشهایش در راستای صداقت و شفافیت را تصدیق و تأیید نمایید.
افزایش خودآگاهی شخصی
اگرچه افراد مبتلا به BPD ممکن است تکانشی و ناپایدار در احساسات باشند، اما برای شریک، دوست یا اعضای خانواده آنها مفید است که به الگوهای رفتاری دقت کنند. با شناسایی محرکهایی که منجر به دروغگویی میشوند، میتوان بهتر برای مواجهه با دروغها آماده شد و حتی در برخی موارد از بروز آنها پیشگیری کرد.
الگو بودن در رفتارهای سالم در روابط
اغلب افراد مبتلا به BPD در خانوادههایی رشد میکنند که عملکرد مناسبی ندارند. والدین ممکن است به دلیل مشکلات روانی یا دسترسی محدود به فرزندانشان نتوانسته باشند نقش مثبت و حمایتگر ایفا کنند. در نبود الگوهای سالم، کودکان ممکن است رفتارهای ناسالمی مانند دروغگویی را بیاموزند که این موضوع به شکست روابط بزرگسالی میانجامد. با نشان دادن مهارتهای ارتباطی و رفتارهای سالم در روابط، شما الگویی مثبت برای آنها فراهم میکنید.
حفظ تعادل هیجانی خود
وقتی دروغ شنیده میشود، بسیاری از افراد واکنش خشم نشان میدهند. به خود یادآوری کنید که دروغها اغلب از ترس و ناامنی در فرد مبتلا به BPD ناشی میشوند. اگر شما با خشم به این ترس پاسخ دهید، ممکن است اوضاع تشدید شود و هیجانات به اوج برسند که حتی احتمال بروز خشونت وجود دارد. آرامش خود را حفظ کنید و فرد مقابل را تشویق کنید احساساتش را بیان کند. احساسات او را تأیید کنید و با ارائه اطلاعات واقعی، به او اطمینان خاطر بدهید.
چگونه با دروغگویی در اختلال شخصیت مرزی (BPD) کنار بیاییم؟
اگر مبتلا به اختلال شخصیت مرزی هستید، ممکن است متوجه دروغگویی خود نشوید یا ارتباط بین دروغها و مشکلات روابط خود را درک نکنید. آشنایی و آموزش درباره این اختلال و صداقت درباره آن با کسانی که برای شما اهمیت دارند، بسیار مهم است. با شناسایی محرکهایی که باعث دروغگویی شما میشوند، میتوانید کنترل بیشتری روی رفتار خود داشته و چرخه دروغگویی را بشکنید.
راهکارهای زیر میتواند به شما در مدیریت دروغگویی در BPD کمک کند:
- شناسایی محرکها: ترس از طرد شدن و رها شدن اغلب محرک دروغگویی است. با شناخت و بیان عوامل ترس خود، میتوانید الگوی رفتاریتان را تغییر دهید.
- تمرین ذهنآگاهی (مایندفولنس): ذهنآگاهی به شما کمک میکند افکارتان را آرام کرده و به حالت تعادل برسید. با رسیدن به آرامش، میتوانید بهتر وضعیتها را تحلیل کنید.
- فعالیتهای خودآرامبخش: مدیتیشنهایی مانند یوگا، مراقبه هدایتشده، نماز یا تایچی را امتحان کنید تا در زمان اضطراب و هیجان شدید بتوانید خودتان را آرام کنید.
- نوشتن احساسات: وقتی احساسات شما شدید است، نوشتن افکار و باورها کمک میکند تا بهتر متوجه شوید آیا واقعیت دارند یا بر پایه احساسات و ترسهای غیرواقعی شکل گرفتهاند.
- حفظ سبک زندگی سالم: زمانی که گرسنه، خسته یا ناتوان هستید، مدیریت هیجانات و روابط سختتر میشود. با مراقبت از سلامت جسمانی خود، بهتر میتوانید روابط خود را مدیریت کنید.
- فعالیتهای هنری: اگر کلمات برای بیان احساسات شما کافی نیستند، از نقاشی، طراحی، مجسمهسازی یا نوشتن برای ابراز احساسات خود استفاده کنید.
- جلب حمایت از افراد مورد اعتماد: در مواقعی که ترس از رها شدن به سراغتان میآید، به دنبال یک دوست، همراه یا رواندرمانگر قابل اعتماد باشید. این افراد میتوانند ارزش شما را تأیید کنند و به شما کمک کنند با ترسهایتان مقابله کنید. وقتی ترسها را با فردی قابل اعتماد بررسی میکنید، نیاز به استفاده از دروغ برای توجیه خود کاهش مییابد.
چه زمانی باید به دنبال کمک حرفهای برای اختلال شخصیت مرزی (BPD) بود؟
زمانی که علائم و رفتارهای مرتبط با اختلال شخصیت مرزی (BPD) به روابط مهم زندگی شما آسیب میرساند، مراجعه به متخصص و دریافت حمایت ضروری است. درمانهای تخصصی میتوانند به کاهش دروغگویی ناشی از ناپایداری رفتاری کمک کرده و مهارتهای لازم برای کنترل این رفتارها را به فرد بیاموزند.
درمانهای مؤثر برای اختلال شخصیت مرزی عبارتند از:
- درمان شناختی رفتاری (CBT): این روش به افراد کمک میکند تا افکار منفی و ناسازگار خود را بازتعریف کنند و بهتر بتوانند علائم اختلال را مدیریت کنند.
- درمان رفتاری دیالکتیکی (DBT): این درمان شامل جلسات آموزش مهارتهایی مانند ذهنآگاهی، تحمل ناراحتی، اثربخشی بین فردی و تنظیم هیجانات است که به بهبود کنترل رفتارهای ناسازگار کمک میکند.
- گروههای حمایتی BPD: منابع آنلاین متعددی از جمله گروههای حمایتی، کلاسهای DBT و جوامع مرتبط وجود دارد که میتوانند به افراد کمک کنند احساس تنهایی کمتری داشته باشند و حمایت لازم را دریافت کنند.
برای یافتن درمانگر مناسب، میتوانید از خانواده، دوستان، پزشک خود یا وبسایتهای معتبر خدمات رواندرمانی کمک و معرفی بخواهید.
