تاثیر شگفت انگیز ماه بر خلق و خوی انسان ها
حتماً شنیدهاید که میگویند ماه کامل، رفتار انسان را تغییر میدهد. در ادامه تاثیر ماه بر رفتار انسان از دیدگاه علمی را بررسی میکنیم.
منشأ ادعای ارتباط میان ماه و رفتار انسان از کجاست؟ (نظریه های اولیه و رد علمی)
این باور، ریشه هایی کهن دارد و به قرن اول میلادی بازمی گردد؛ زمانی که فیلسوف یونانی ارسطو و تاریخ دان رومی پلینیوس بزرگ، فرض می کردند ماه کامل جنون را در سرتاسر سرزمینی که روشن می کند، برمی انگیزد. در واقع، واژه ی «lunatic» در انگلیسی (به معنای دیوانه) از کلمه ی لاتین «lunaticus» به معنای «مربوط به ماه» یا «ماه زده» گرفته شده است. در آن فرضیه ی قرون وسطایی، فیلسوفان و تاریخ دانان معتقد بودند که از آنجا که مغز مرطوب است، می تواند به همان شیوه ای که آب های زمین تحت تأثیر ماه قرار می گیرند، متأثر شود. آن ها باور داشتند ماه قدرت تحریک جنون، صرع یا دوره های دیوانگی را دارد.
حتی برخی متفکران مدرن نیز با این ایده بازی کرده اند. یک متخصص برجسته، در کتاب های خود با عناوین «اثر قمری: جزر و مدهای بیولوژیکی و احساسات انسانی» و «چگونه ماه بر شما تأثیر می گذارد: کتابی قانع کننده و بحث برانگیز درباره ی قدرت شگفت انگیز ماه در تأثیرگذاری بر احساسات و شیوه ی زندگی شما»، به این باور عمیق تر پرداخت.
این متخصص پیشنهاد کرد که از آنجا که بدن انسان حدود ۷۰ درصد آب است، انسان ها نیز مانند اقیانوس های زمین، تغییرات جزر و مدی ناشی از فازهای ماه را تجربه می کنند. او نوشت که در طول ماه کامل، وقوع قتل، خودکشی، ضرب و جرح شدید، فوریت های روانپزشکی و تصادفات مرگبار خودرو به طرز چشمگیری افزایش می یابد.
اگرچه این نظریه در نگاه اول معقول به نظر می رسید، اما به سرعت توسط کارشناسان رد شد. یک مطالعه به طور خاص نظریه ی او را مورد انتقاد قرار داد و استدلال کرد که کشش گرانشی زمین ۵۰۱۲ برابر قوی تر از ماه است و کشش ماه بیش از وزن یک کک نیست! ماه ممکن است جزر و مد آب های بزرگ و آزاد را تنظیم کند، اما درباره ی تأثیر آن بر یک لیوان آب یا یک وان حمام، چه رسد به آبی که بدن انسان را تشکیل می دهد، جای تأمل بسیار است.
ستاره شناسان، فیزیکدانان و روانشناسان همگی به این نتیجه رسیده اند که رفتار انسان به فاز ماه مرتبط نیست.
در سال ۱۹۸۵، محققان یک متاآنالیز (تحلیل جامع) از ۳۷ مطالعه را انجام دادند که چرخه های قمری را با مواردی مانند تماس با مراکز بحران، خودکشی ها، جنایات و مسائل روانپزشکی مقایسه کردند. نتایج هیچ رابطه ای بین ماه کامل و افزایش این رخدادها نشان نداد. چندین مطالعه مدرن نیز این یافته ها را تأیید کرده و هیچ ارتباطی بین ماه کامل و پذیرش های روانپزشکی، بستری شدن در بیمارستان یا رفتار پرخاشگرانه پیدا نکرده اند. حتی یک مطالعه که در فنلاند انجام شد، نشان داد که در طول ماه کامل، قتل های کمتری اتفاق افتاده است.
اگر علم به ما می گوید که این ارتباط وجود ندارد، پس چرا این خرافات همچنان پابرجا هستند؟
رفتار آگاهانه قمری (چرا هنوز باور داریم؟)
اگر باوری (عمدتاً) برای هزاران سال پابرجا بماند، حتماً چیزی در پس آن وجود دارد. مقاله ای در مجله ی «دیسکاور» پیشنهاد کرد که اثر جنون قمری از این واقعیت نشأت می گیرد که ماه روشن تر، به احتمال زیاد کیفیت خواب نیاکان ما را مختل می کرده است و این امر باعث محرومیت از خواب و بدخلقی می شده.
امروزه، شواهدی کشف شده است که نشان می دهد خواب تحت تأثیر چرخه ی ماه قرار می گیرد. بنابراین، شاید این موضوع توضیحاتی را برای تغییرات رفتاری ارائه دهد.
اما بسیاری از کارشناسان، باورهای قوی درباره ی تأثیر ماه را به «همبستگی وهم آور» (illusory correlation) یا «سوگیری تأییدی» (confirmation bias) تعبیر می کنند؛ پدیده ای که در آن ما به رویدادهایی که باورهایمان را تأیید می کنند، توجه بیشتری نشان می دهیم و رویدادهای مخالف را نادیده می گیریم.
ما بیشتر تمایل داریم به اتفاقات عجیب و غریب که در طول ماه کامل رخ می دهند، توجه کنیم و آن را در حافظه ی خود ثبت کنیم.
یکی از کارشناسان روانشناسی می گوید: “ممکن است این انتظار که در حوالی ماه کامل، اوضاع ‘کمی عجیب’ می شود، در واقع به یک پیش گویی خودکام بخش تبدیل شود. مردم ممکن است کمی متفاوت عمل کنند، زیرا باور دارند که باید رفتاری غیرعادی از خود نشان دهند.”
چه ماه تأثیر نامرئی بر رفتار انسان داشته باشد یا نه، نحوه ی آگاهانه ای که انسان ها در هم سویی با چرخه ی ماه رفتار می کنند، قابل توجه است.
6 حقیقت ترسناک درباره هوش مصنوعی که نمی خواهید بدانید!!
اهمیت معنوی ماه (فراتر از علم)
در میان فرهنگ های بومی سراسر جهان، ماه از اهمیت بالایی برخوردار است. در ایالات متحده، بومیان آمریکا از دیرباز اذعان داشتند که «ماه مادر بزرگ» جزر و مد را تنظیم می کند و بر آب های زمین نظارت دارد. ماه های کامل برای پیگیری سال مهم بودند، به همین دلیل است که برخی ماه های کامل نام های خاصی دارند که از قبیله ای به قبیله ی دیگر متفاوت است. گرامی داشت ماه از طریق آیین ها و رقص های سپاسگزاری، همچنان یک سنت مهم و ارتباطی عمیق با طبیعت محسوب می شود.
ماه برای گروه های دیگر نیز اهمیت معنوی دارد. به عنوان یک بازیگر اصلی در طالع بینی (astrology)، اعتقاد بر این است که چرخه ی قمری به شدت بر رفتارها و خلق و خوها تأثیر می گذارد.
ماه اغلب با ناخودآگاه مرتبط است و اگر تا به حال نمودار تولد خود را بررسی کرده باشید، متوجه می شوید که «نشانه ی ماه» شما، که با موقعیت ماه در آسمان در لحظه ی دقیق تولدتان ارتباط دارد، در مورد احساسات و شهود شما اطلاعات می دهد.
همگام سازی آگاهانه با فازهای ماه، به عنوان یک ابزار قدرتمند معنوی و خود مراقبتی در نظر گرفته می شود. هر ۲۹.۵ روز، ماه یک چرخه ی کامل را به پایان می رساند و هر فاز این چرخه با اعمال خاصی مطابقت دارد که در فرهنگ های مختلف متفاوت است. به عنوان مثال، اعتقاد بر این است که ماه های کامل زمانی برای خودکارآمدی هستند، در حالی که ماه نو فرصتی برای تعیین هدف ها و نیت های جدید است.
اگرچه علم بسیاری از افسانه های پیرامون ماه را رد کرده است، اما همچنان مردم به آن جنبه های فولکلوریک که نیازی به اثبات ندارند، پایبندند. ممکن است نتوانید ماه کامل را مقصر رانندگی بد یا تعاملات ناخوشایند بدانید، اما آگاهی از حضور آن می تواند به طور مثبتی بر رفتارهای آگاهانه ی شما تأثیر بگذارد. و البته، هیچ اشکالی ندارد که حال و هوای مرموز ماه کامل در اکتبر را بپذیرید – این داستان های ترسناک و رازآلودگی فصل است که هالووین را اینقدر سرگرم کننده می کند!
