چرا نوجوان پرخاشگر می شود و راه درمان
بداخلاقی نوجوان و پرخاشگری نوجوان یکی از معضلاتی است که بسیاری از خانوادهها با آن مواجه میشوند و نمی دانند چگونه باید به شکل درستی آن را مدیریت نمایند. این مسئله تا حد زیادی پدر و مادرها را تحت فشار قرار داده و آنها هم متقابلا با تندی و بداخلاقی به فرزند خود پاسخ میدهند. در نهایت اگر به شیوه درستی با بداخلاقی نوجوان برخورد نشود به یک سیکل معیوب میانجامد و روابط والد فرزندی را با مشکل مواجه میسازد. والدین باید بدانند این بداخلاقی تا حد زیادی تحت تاثیر نوسانات هورمونی و مسائل مرتبط با بلوغ است. در ادامه راهکارهایی برای کاهش و کنترل بد اخلاقی نوجوانان ارائه کردهایم. برای آشنایی بیشتر برای رفتار صحیح با نوجوان کلیک کنید.
به گزارش پایگاه خبری پیام آرات، برای اغلب ما آدم ها پیش آمده که در زمان بروز مشکلاتی توانایی مدیریت هیجاناتمان را از دست بدهیم. اما به مرور یاد گرفته ایم که در شرایط بحرانی و یا زمانی که چیزی آزارمان میدهد، چطور واکنش هایمان را متناسب موقعیت بروز دهیم. بد اخلاقی نوجوانان خیلی اوقات به دلیل بی تجربگی و ناتوانی آنها در مدیریت هیجاناتشان است. هر چند که از نظر شما، علت ناراحتی نوجوان تان بابت موضوعی بی اهمیت است، اما برای درک و کمک به او باید بتوانید مسائل را از زاویه دید یک نوجوان بنگرید.
نوجوان پرخاشگر و بد اخلاق چه ویژگی هایی دارد؟
بسیاری از والدین شکایت دارند که فرزندشان در دوران نوجوانی به یک باره تغییر رفتار داده و با بداخلاقی و پرخاشگری برخورد میکند. پرخاشگری نوجوان به شکل های کلامی، فیزیکی یا غیر مستقیم (مانند قهر، بی احترامی یا آسیب به وسایل) بروز می کند. برخی از مهم ترین این ویژگی ها در جدول زیر با مثال آورده ایم.
| واکنش تند به کوچک ترین محرک ها | مثلا فریاد زدن ، ناسزا گفتن یا شکستن وسایل |
| لجبازی و عدم پذیرش نظرات دیگران | اصرار بر انجام کارها به روش خودشان |
| توهین، تحقیر یا تهدید دیگران | به ویژه والدین، خواهر و برادرها یا همسالان |
| تمایل به خشونت فیزیکی | مثل کتک کاری در مدرسه یا خانه |
| قهر های طولانی مدت | و قطع ارتباط با خانواده یا دوستان |
| تحریک پذیری بالا | زود عصبانی می شوند و آرام کردن آن ها سخت است |
| احساس ناامیدی و درماندگی | گاهی پرخاشگری ناشی از ناتوانی در بیان احساسات است |
| کم تحملی در برابر ناکامی ها | اگر چیزی مطابق میلشان نباشد، خشمگین می شوند |
| احساس بی عدالتی | معمولا فکر می کنند دیگران به آنها ظلم می کنند. |
| مشکل در حفظ روابط دوستانه | به دلیل رفتارهای تهاجمی ممکن است منزوی شوند |
| عضویت در گروهای پرخطر | بعضی برای تخلیه خشم به دوستان ناباب یا رفتارهای ضداجتماعی گرایش پیدا میکنند. |
| ضعف در همدلی | درک احساسات دیگران برایشان سخت است |
| تغییرات هورمونی | بلوغ، افزایش تستوسترون می تواند خلق را متغیر کند |
| الگوهای نامناسب | خشونت در خانواده، رسانه ها یا بازی های خشن |
| استرس و فشارهای روانی | مشکلات تحصیلی، طلاق والدین یا زورگویی در مدرسه |
| اختلالات روانی | افسردگی یا سلوک، بیش فعالی و نقص توجه |
علت زیستی و روانی پرخاشگری و بداخلاقی نوجوان
اما چرا فرزندتان دوران نوجوانی تغییر خلق و خو میدهد و دچار بداخلاقی یمیشود؟ در پاسخ به این سوال باید گفت که عوامل زیست شناختی مرتبط با بلوغ بسیار موثر هستند. در واقع بداخلاقی تا حد زیادی از نوسانات هورمونی نشات میگیرد. همچنین نوجوانی دغدغههای جدیدی را برای فرزندتان ایجاد میکند که میتوانند در خلق و خوی او تاثیرگذار باشند.
برای مثال نوجوانان در این دوره از زندگی به دنبال کسب یک هویت منحصر به فرد و مستقل هستند. از همین رو دوست ندارند والدین یا اطرافیان همانند یک کودک با آنها رفتار نمایند. آنها در صورتی که ببینند دیگران هویتشان را به عنوان یک بزرگسال تایید نمیکنند با بداخلاقی واکنش نشان میدهند. از جمله دیگر دلایلی که میتوانند در بدخلقی نوجوانان اثرگذار باشد عبارتند از؛
- تعارض با والدین
- ناتوانی در کنار آمدن با علائم بلوغ
- بحران هویت
- تجربه تنش با گروه های همسال
در مواردی نادر احتمال اعتیاد وجود دارد. اگر مشکوک به سیگارکشیدن یا رفتارهای نامطلوب دیگر شده اید بهتره برای جلوگیری و توقف این مساله اطلاعات بیشتری کسب کرده و از مشاوره های خانواده و نوجوان استفاده کنید.
درمان و برخورد با نوجوان پرخاشگر
برای اینکه به فرزندتان کمک کنید دوران نوجوانی را به سلامت پشت سر بگذارد و به شیوهای مناسب با بداخلاقیهای او مقابله کنید، روشهای زیر را به کار بگیرید.
1- اطلاعات خود را در مورد دوران نوجوانی افزایش دهید
اولین قدم برای مقابله با هر مشکلی افزایش آگاهی و رسیدن به شناخت در مورد آن مشکل است. از همین رو پیش از هرچیز باید در مورد دوران نوجوانی و چالشهای خاصی که دارد اطلاعات کسب کنید. این امر به شما کمک میکند تا درک بیشتری از شرایط فرزندتان داشته باشید و در نتیجه تعاملات سازندهتری با یکدیگر برقرار نمایید.
2- به نوجوان اجازه آزمون و خطا بدهید
نوجوانان در ابتدای راهی هستند که طی آن میخواهند به عنوان یک بزرگسال به هویتی مستقل دست پیدا کنند. آنها برای کشف هویت منحصر به فرد خود نیاز دارند که موضوعات مختلفی را تجربه کرده و به نوعی آزمون و خطا دست بزنند.
در نتیجه باید کمتر به فرزندتان سخت بگیرید و ضمن ارائه راهنماییهای لازم فرصت تصمیم گیری و تجربه کردن را در اختیار او قرار دهید. والدینی که بیش از حد به نوجوان فشار میآورند و انتظار هیچ گونه اشتباهی را از فرزندشان ندارند، بیش از دیگران با کج خلقی او مواجه میشوند.
3- با نوجوان همانند یک کودک رفتار نکنید
یکی از موضوعاتی که به شدت نوجوانان را عصبانی و بداخلاق میکند این است که همانند یک کودک با آنها رفتار کنید. مراقبتهای افراطی، چک کردن زیاد و نصیحت کردن نمونه رفتارهایی هستند که به افراد در سنین نوجوانی حس منفی القاء میکنند. در حقیقت با این اعمال به طور غیرمستقیم این پیغام را به فرزندتان منتقل میکنید که نمیتوانید به عنوان یک بزرگسال روی او حساب باز کنید.
4- مهارت کنترل خشم را به فرزندتان آموزش دهید
کنترل خشم یکی از مهارتهای بسیار مهم در زندگی است که از همان ابتدای کودکی باید به آموزش داده شود. در دوران نوجوانی به دلیل اوج گرفتن هیجانات باید بیش از هر زمانی روی این مهارت تاکید کنید. برای مثال به نوجوان بیاموزید زمانی که احساس خشم میکند، گفتگو را خاتمه دهد و هر زمان که آرامتر شد مجددا مکالمه را از سر بگیرد.
همچنین نوشیدن یک لیوان آب سرد، تنفس عمیق برای چند دقیقه، ترک محیط و یا گرفتن دوش آب گرم از جمله روشهایی هستند که به کنترل خشم کمک میکنند. برای آشنایی بیشتر با این تکنیکها میتوانید به کتابهای خودیاری مراجعه کرده یا از خدمات مشاوره و روان درمانی استفاده نمایید.
5- به یک روانشناس متخصص در حوزه کودک و نوجوان مراجعه کنید
کنار آمدن با بداخلاقی نوجوان برای همه والدین کار آسانی نیست. در بسیاری از مواقع بداخلاقی فرزند یک چرخه معیوب را در خانواده به راه میاندازد. به این صورت که بداخلاقی منجر به واکنشهای تند در خانواده شده و این واکنشها بداخلاقی را تشدید میکنند.
