بررسی ارتباط دو طرفه میان گوارش و روح و روان انسان

به گزارش پایگاه خبری پیام آرات،دانشمندان دریافته اند که معده انسان، که به عنوان «مغز دوم» شناخته می شود، نقش کلیدی در سلامت روان، رفتار و حتی حافظه ایفا می کند. میکروبیوتای معده، مجموعه ای از باکتری ها، قارچ ها و میکروارگانیسم هایی که در دستگاه گوارش زندگی می کنند، نه تنها در گوارش، متابولیسم و پیشگیری از بیماری ها مؤثر است، بلکه بر افکار، حالات روانی و رفتار ما نیز تأثیر می گذارد.

ارتباط بین معده و مغز از قرن نوزدهم میلادی، زمانی که جراح آمریکایی، ویلیام بومونت، روی بیمارش آلکسیس سنت مارتین تحقیق کرد، مورد توجه قرار گرفت. سنت مارتین به دلیل جراحت ناشی از شلیک گلوله، سوراخی دائمی در شکمش داشت که به بومونت فرصتی بی نظیر برای مطالعه فرآیندهای گوارشی و ارتباط آن ها با احساسات بیمار داد.

هرچند برخی آزمایش های بومونت شائبه های اخلاقی را برانگیخت، اما نتایج او نشان داد که حالات روانی می توانند بر گوارش تأثیر بگذارند.

تحقیقات مدرن این ارتباط را تأیید کرده و نشان داده اند که میکروب های معده با تنظیم سیستم ایمنی و تولید مواد شیمیایی، مستقیماً بر فعالیت مغز اثر می گذارند و حتی در رشد مسیرهای عصبی نقش دارند.

آزمایش ها روی موش ها نشان داده که موش های بدون میکروب (رشد یافته در محیط استریل) در مقایسه با موش های دارای میکروبیوتای طبیعی، اضطراب بیشتر، رفتار اجتماعی کمتر و حتی بیش فعالی و ریسک پذیری بیشتری از خود نشان می دهند. همچنین کاهش میکروب ها به دلیل مصرف آنتی بیوتیک با ضعف حافظه مرتبط است.

سلامت روده و اضطراب

با توجه به ارتباط نزدیک بین مغز و روده می توان به راحتی درک کرد که چرا ممکن است قبل از ارائه ی یک سخنرانی احساس تهوع داشته باشید یا در زمان استرس دچار درد روده شوید.

البته این به این معنا نیست که اختلالات عملکردی دستگاه گوارش خیالی هستند و منشا آنها فقط در ذهن شماست. در واقع عوامل روانی و فیزیکی هر دو در کنار یکدیگر باعث ایجاد درد و سایر علائم روده می شوند.

عوامل روانی و اجتماعی بر فیزیولوژی روده و همچنین علائم آن تأثیر می گذارند. به عبارت دیگر، استرس (یا افسردگی و سایر مسائل روانی) می توانند بر حرکات و انقباضات دستگاه گوارش تأثیر بگذارند.

بعلاوه بر این، بسیاری از افراد مبتلا به اختلالات عملکردی دستگاه گوارش درد را شدیدتر از سایرین احساس می کنند. به این دلیل که مغز آن ها به سیگنال های درد ارسال شده از دستگاه گوارش حساس تر است. حتی استرس می تواند این درد بدتر هم بکند.

بر اساس این مشاهدات می توان انتظار داشت که حداقل بعضی از بیماران مبتلا به اختلالات عملکردی دستگاه گوارش، با دریافت درمان های روانشناختی برای کاهش استرس، اضطراب یا افسردگی بهبود پیدا کنند.

مطالعات مختلف نشان داده اند که رویکردهای روانشناختی در مقایسه با درمان های دارویی بهبود بیشتری را در علائم گوارشی به همراه دارند.

تاثیر استرس بر معده و مری

تجربه استفراغ و تهوع در زمان عصبانیت یا اضطراب نشان دهنده تاثیر استرس بر معده است. تاثیر منفی اضطراب روی اسید معده می تواند منجر به ایجاد زخم معده شود.

یکی دیگر از عوارض اضطراب و استرس، ایجاد مشکل در بلع است. وقتی میزان هوایی که در هنگام غذا خوردن وارد بدن فرد می شود افزایش یابد، احتمال نفخ و آروغ زدن زیاد می شود.

همچنین استرس می تواند منجر به بروز دردهای شکمی، مشکلات تنفسی، دردهای عضلانی، مشکلات پوستی و غیره شود.

راهکارهایی برای کاهش اضطراب و استرس در طول روز

در دنیای پرمشغله ی امروزی، اضطراب و استرس به بخش جدایی ناپذیر زندگی بسیاری از ما تبدیل شده اند. اما نگران نباشید، راهکارهای ساده و موثری وجود دارند که با به کارگیری آن ها می توانید آرامش را به زندگی خود بازگردانید و روز خود را دور از تنش و نگرانی سپری کنید. در ادامه با بعضی از این راهکارها آشنا می شوید.

1. تنفس عمیق و آگاهانه برای کاهش اضطراب و استرس

تنفس یکی از قدرتمندترین ابزارهایی است که در اختیار داریم و می توانیم از آن برای کنترل اضطراب و استرس استفاده کنیم.

روش انجام:

در یک مکان آرام بنشینید یا دراز بکشید. چشمان خود را ببندید و روی تنفس خود تمرکز کنید. به آرامی و عمیق از طریق بینی نفس بکشید و اجازه دهید شکم شما با هر دم بالا بیاید. چند لحظه نفس خود را نگه دارید و سپس به آرامی از طریق دهان بازدم کنید. این تمرین را برای چند دقیقه تکرار کنید و به حس آرامشی که در شما ایجاد می شود توجه کنید.

2. مدیتیشن برای کاهش اضطراب و استرس

مدیتیشن به شما کمک می کند تا روی زمان حال تمرکز کنید و افکار مزاحم و نگران کننده را از خود دور کنید.

روش انجام:

هر روز برای چند دقیقه (حتی 5 دقیقه) در یک مکان ساکت بنشینید، چشمان خود را ببندید و روی تنفس خود یا یک تصویر آرام بخش تمرکز کنید. در ابتدا ممکن است ذهن شما پرش داشته باشد و افکار مختلفی به ذهنتان خطور کند، اما ناامید نشوید و به آرامی ذهن خود را به تمرکز برگردانید.

مدیتیشن با تمرین منظم به شما در کنترل استرس، بهبود تمرکز و افزایش آرامش کمک خواهد کرد. برای یادگیری روش های مختلف مدیتیشن می توانید از کتاب ها، اپلیکیشن های موبایل و یا کلاس های آموزشی استفاده کنید.

3. پیاده روی در طبیعت برای کاهش اضطراب و استرس

گذراندن وقت در طبیعت یک راه بسیار خوب برای کاهش استرس و بهبود حالت روحی است. تماس با طبیعت به ما کمک می کند تا با جهان اطراف خود ارتباط برقرار کنیم و از هیاهوی زندگی شهری فاصله بگیریم.

صدای پرندگان، نسیم ملایم و منظره زیبای درختان و گل ها همگی در کاهش استرس و ایجاد آرامش درونی موثر هستند. سعی کنید هر روز برای مدتی هر چند که کوتاه در پارک، باغ یا هر مکان سبز دیگری پیاده روی کنید و از زیبایی های طبیعت لذت ببرید.

4. تغذیه سالم برای کاهش اضطراب و استرس

رژیم غذایی ما تاثیر زیادی بر سلامت جسمی و روانی ما دارد. مصرف غذاهای فرآوری شده، شکر و کافئین را کاهش دهید و به جای آن از میوه ها، سبزیجات، غلات سبوس دار و پروتئین های سالم مثل ماهی، مرغ و حبوبات استفاده کنید.

نوشیدن آب فراوان را هم هرگز فراموش نکنید. یک رژیم غذایی سالم و متعادل انرژی لازم برای مقابله با استرس را در اختیار شما قرار می دهد و کمک می کند تا در طول روز احساس بهتری داشته باشید.

5. خواب کافی برای کاهش اضطراب و استرس

کمبود خواب می تواند باعث افزایش استرس، اضطراب، تحریک پذیری و کاهش تمرکز شود. سعی کنید هر شب 7 تا 8 ساعت خواب باکیفیت داشته باشید. برای رسیدن به این هدف یک برنامه ی خواب منظم برای خود تنظیم کنید و هر شب و هر صبح در ساعت مشخصی به رختخواب بروید و از آن بلند شوید.

محیط اتاق خواب خود را تاریک، آرام و خنک نگه دارید و از مصرف کافئین و الکل قبل از خواب خودداری کنید.

6. صحبت کردن با یک دوست یا مشاور برای کاهش اضطراب و استرس

گاهی اوقات صحبت کردن با یک دوست نزدیک، عضو خانواده و یا یک مشاور می تواند به ما در کاهش استرس و اضطراب کمک کند. صحبت کردن در مورد نگرانی ها و مشکلاتمان با دیگران به ما کمک می کند تا احساس سبکی و آرامش بیشتری داشته باشیم.

همچنین دریافت حمایت عاطفی از اطرافیان ما را در مقابله با چالش های زندگی مقاوم تر می کند. اگر احساس می کنید که استرس و اضطراب شما شدید است و با راهکارهای خودیاری قادر به کنترل آن نیستید، حتما به یک روانشناس یا مشاور مراجعه کنید. آن ها می توانند با ارائه ی راهکارهای تخصصی شما را در مدیریت استرس و بهبود حالت روحی تان یاری کنند.

به خاطر داشته باشید که مقابله با استرس و اضطراب یک روند پیوسته است و نیازمند تمرین و تکرار است. با صبر و حوصله و به کارگیری راهکارهای مناسب، می توانید کنترل بیشتری بر واکنش های خود در برابر چالش های زندگی داشته باشید و آرامش و تعادل را به زندگی خود بازگردانید.