خواص ترخون و فواید دارویی و درمانی این گیاه

به گزارش پایگاه خبری پیام آرات، ترخون (Estragon) گیاهی چندساله بومی اوراسیا و شمال آمریکاست که تا حدود ۱.۵ تا ۲ متر رشد می‌کند و از طریق ریزوم‌ها به‌سرعت گسترش می‌یابد. این گیاه سرشار از آنتی‌اکسیدان بوده و به بهبود هضم و تقویت عضلات کمک می‌کند. از آن در غذاها، سس‌ها و دمنوش‌ها استفاده می‌شود.

طبع ترخون

ترخون دارای طبیعت گرم و خشک است و نوع وحشی آن بسیار گرم‌تر و خشک‌تر از نوع مزروع و کشت‌شده آن می‌باشد. این گیاه خاصیت خشک‌کنندگی رطوبت‌ها را دارد و به تحلیل بادها، گازها و اخلاط لزج کمک می‌کند.

خواص مهم ترخون برای سلامتی و درمان بیماریها

در ادامه، به مهم‌ترین خواص ترخون برای سلامتی و نقش آن در کمک به پیشگیری و بهبود برخی بیماری‌ها می‌پردازیم.

برگ‌های ترخون حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی هستند که به مبارزه با رادیکال‌های آزاد در بدن کمک می‌کنند. آنتی‌اکسیدان‌ها می‌توانند از بدن در برابر بسیاری از بیماری‌ها محافظت کنند.

به دلیل وجود آنتی‌اکسیدان‌ها، ترخون توانایی کمک به جلوگیری از رشد سلول‌های سرطانی را دارد. این اثر از طریق مقابله با رادیکال‌های آزاد در بدن انجام می‌شود.

حفظ سلامت قلب و کمک به تنظیم فشار خون

برگ‌های ترخون حاوی مواد فیتوشیمیایی هستند که می‌توانند از تشکیل رسوب در عروق جلوگیری کرده و به حفظ فشار خون طبیعی کمک کنند. همچنین پتاسیم موجود در آن نقش مهمی در تنظیم انقباض قلب دارد.

برگ ترخون می‌تواند قلب شما را از بیماری‌های قلبی محافظت کند و با اثر ضدالتهابی آنتی‌اکسیدان‌ها، رگ‌های خونی را از آسیب حفظ نماید.

همچنین از ابتلا به بیماری ایسکمیک قلب جلوگیری می‌کند، زیرا مانع تجمع رسوبات در عروق می‌شود.

کاهش قند خون در بیماران دیابتی

برگ ترخون سرشار از فیبر غذایی است که می‌تواند به تنظیم و توزیع متابولیسم انرژی در بدن کمک کند. این مکانیسم ممکن است به کاهش سطح قند خون در بیماران دیابتی کمک کند.

جلوگیری از کم‌خونی

برگ‌های ترخون حاوی ماده معدنی آهن هستند که برای تشکیل گلبول‌های قرمز و هموگلوبین ضروری است. همچنین وجود ویتامین C در این گیاه به جذب بهتر آهن کمک می‌کند؛ در نتیجه می‌تواند در پیشگیری از کم‌خونی مؤثر باشد.

محافظت از مخاط روده

روی موجود در برگ‌های ترخون نقش مهمی در محافظت از مخاط روده دارد. در صورت بروز آسیب‌هایی مانند اسهال، می‌تواند به ترمیم و بازسازی مخاط روده کمک کند.

خواص ترخون برای مردان

ترخون با کمک به بهبود جذب مواد مغذی و افزایش انرژی بدن می‌تواند در تقویت عضلات نقش داشته باشد. برگ‌های ترخون با افزایش جذب کراتین به ساخت توده عضلانی کمک می‌کنند. این جذب توسط دریافت کربوهیدرات نیز تقویت می‌شود، بنابراین در تقویت عملکرد بدنی و عضلانی مردان مؤثر است.

جلوگیری از گرفتگی عضلات

برگ‌های ترخون حاوی منیزیم هستند که به‌عنوان یک شل‌کننده عضلات عمل می‌کند.  این ماده می‌تواند از بروز گرفتگی عضلات جلوگیری کند.

کمک به سلامت استخوان ها

برگ‌های ترخون سرشار از کلسیم و فسفر هستند. این مواد معدنی برای تشکیل استخوان ضروری‌اند و به حفظ استحکام و سلامت استخوان‌ها کمک می‌کنند.

تقویت سیستم ایمنی بدن

برگ ترخون سرشار از ویتامین C است که در ساخت آنتی‌بادی‌ها نقش دارد. این ویتامین می‌تواند سیستم ایمنی بدن را در برابر باکتری‌ها و ویروس‌های احتمالی تقویت کند.

تقویت دندان‌ها

کلسیم و فسفر موجود در برگ‌های ترخون نیز می‌توانند از طریق مکانیسم‌های خاص خود به تقویت دندان‌ها کمک کنند.

کاهش علائم التهاب

آنتی‌اکسیدان موجود در برگ ترخون دارای خاصیت ضدالتهابی است. این ترکیبات می‌توانند علائم التهابی مانند تورم یا قرمزی در ناحیه التهاب را کاهش دهند. همچنین وجود اسیدهای چرب امگا ۳ که خاصیت ضدالتهابی دارند، در این اثر نقش حمایتی دارد.

حفظ سلامت چشم ها

برگ ترخون سرشار از ویتامین A است که به حفظ سلامت چشم کمک می‌کند. این ویتامین می‌تواند تیزی بینایی را بهبود بخشد و از چشم‌ها در برابر بیماری‌های دژنراتیو و آسیب‌زا مانند آب مروارید محافظت کند.

کمک به کاهش علائم نوروپاتی (آسیب عصبی)

برگ ترخون حاوی ویتامین B12 است که در عملکرد سیستم عصبی نقش دارد. این ویتامین از نورون‌ها در برابر آسیب محافظت می‌کند و می‌تواند به کاهش علائم نوروپاتی مانند سوزن‌سوزن شدن یا بی‌حسی کمک کند.

ادرارآور طبیعی

برگ‌های ترخون به‌عنوان یک مدر و ادرارآور طبیعی عمل می‌کنند و می‌توانند مواد زائد را از بدن دفع کنند. این فرآیند از طریق افزایش ادرار انجام می‌شود و در عین حال به حفظ تعادل آب در بدن نیز کمک می‌کند.

کاهش درد دندان

برگ‌های ترخون به دلیل وجود اوژنول می‌توانند به کاهش درد دندان کمک کنند. این ماده خاصیت تسکین‌دهنده دارد. برای بهره‌مندی از این خواص، می‌توان برگ‌های ترخون را جوید یا به‌صورت دمنوش گیاهی مصرف کرد.

تسکین علائم بی‌خوابی

برگ ترخون دارای اثر آرام‌بخش است که می‌تواند برای تسکین علائم بی‌خوابی استفاده شود.

کاهش استرس و تنش‌های روحی با ترخون

اثر آرام‌بخش برگ‌های ترخون نیز توانایی تسکین اضطراب را دارد. این خاصیت باعث می‌شود مغز از هرگونه فشار روحی آرام شود و در نتیجه می‌تواند علائم اضطراب را کاهش دهد.

بهتر شدن عملکرد شناختی

ویتامین B6 موجود در برگ‌های ترخون نقش مهمی در سیستم عصبی مرکزی ایفا می‌کند. این ویتامین از عملکرد مغز محافظت کرده و عملکرد شناختی را بهبود می‌بخشد. در صورت مصرف این گیاه، ممکن است از زوال عقل پیشگیری شود.

تأثیر ترخون در رفع بوی بد دهان و بدن

همان‌طور که پیش‌تر توضیح داده شد، ترخون گیاهی معطر است. این گیاه دارای اسانس‌هایی است که می‌توانند به کاهش بوی بدن و مقابله با بوی بد دهان کمک کنند، از جمله ترکیباتی مانند استراگول، سینئول، اکیمن و فلاندرن. با این گیاه معطر می‌توان دئودورانت طبیعی تهیه کرد.

کاهش علائم بی‌اشتهایی

برگ ترخون با ارسال سیگنال به مغز می‌تواند اشتها را افزایش داده و آن را تحریک کند. برای کاهش علائم بی‌اشتهایی که ممکن است رخ دهد، می‌توان از برگ ترخون استفاده کرد.

بهبود عملکرد دستگاه گوارش

برگ ترخون کبد را تحریک می‌کند تا صفرا ترشح کند. این عمل به‌طور طبیعی به افزایش عملکرد دستگاه گوارش کمک می‌کند و می‌تواند مشکلات گوارشی مانند سوءهاضمه، ناراحتی معده یا سندرم روده تحریک‌پذیر را کاهش دهد.

جلوگیری از بیماری ایسکمیک قلب

در برگ‌های ترخون یک ماده فیتوشیمیایی وجود دارد که می‌تواند از تجمع رسوبات جلوگیری کند؛ بنابراین انسداد و رسوب ایجاد نمی‌شود. این عملکرد می‌تواند از قلب در برابر بیماری ایسکمیک محافظت کند.

پیشگیری از یبوست

فیبر غذایی موجود در برگ‌های ترخون می‌تواند به جلوگیری از یبوست کمک کند. این فیبر به هضم بهتر غذا کمک می‌کند، بنابراین دفع آن به‌راحتی از بدن انجام می‌شود.

تسکین سندرم قاعدگی زودرس

علاوه بر این، به‌عنوان درمان دندان‌درد، ترکیب اوژنول موجود در برگ‌های ترخون می‌تواند دیسمنوره (درد قاعدگی) را کاهش دهد. همچنین این اثر توسط ماده معدنی منیزیم که می‌تواند عضلات را آرام کند، تقویت می‌شود.

تسکین حالات استرس

به‌عنوان یک گیاه معطر، از برگ‌های ترخون به‌طور گسترده‌ای در جلسات آروماتراپی استفاده می‌شود تا وضعیت استرس را تسکین داده و احساس راحتی و آرامش ایجاد کند.

سم‌زدایی بدن

برگ ترخون سرشار از ویتامین C و آنتی‌اکسیدان‌ها است که در مکانیسم سم‌زدایی بدن نقش دارند و به دفع سموم کمک می‌کنند. شما می‌توانید با نوشیدن یک فنجان دمنوش برگ ترخون به‌طور منظم، هر روز صبح از این مزایای سلامتی بهره‌مند شوید.

کاهش علائم بی‌خوابی

برگ ترخون دارای اثر آرام‌بخش است و می‌تواند به کاهش علائم بی‌خوابی و بهبود کیفیت خواب کمک کند.

خواص ترخون برای مو

ترخون گیاهی معطر و سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها، ویتامین‌ها (به‌ویژه ویتامین C) و مواد معدنی است که به دلیل خواص ضدعفونی‌کننده، می‌تواند به تقویت فولیکول‌های مو، بهبود گردش خون پوست سر و کاهش ریزش مو کمک کند.

تقویت و افزایش رشد مو

ترخون با بهبود گردش خون در پوست سر، باعث تحریک فولیکول‌های مو می‌شود و در نتیجه به افزایش رشد مو، ضخیم‌تر شدن تارهای مو و تقویت ریشه مو کمک می‌کند.

پیشگیری از ریزش مو

آنتی‌اکسیدان‌های موجود در ترخون از سلول‌های مو در برابر آسیب ناشی از رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کنند و در نتیجه به کاهش و جلوگیری از ریزش مو کمک می‌کنند.

درمان شوره و خارش پوست سر

ترخون دارای خواص ضدقارچی و ضدباکتریایی است که می‌تواند به کنترل عفونت‌های پوست سر کمک کند و در کاهش شوره، خارش و التهاب مؤثر باشد.

بهبود کیفیت موهای خشک و آسیب‌دیده

عصاره و جوشانده برگ ترخون به‌عنوان یک نرم‌کننده طبیعی عمل کرده و به آبرسانی موهای خشک کمک می‌کند و باعث افزایش نرمی و درخشندگی موها می‌شود.

نحوه استفاده از ترخون برای مو

برای بهره‌مندی از خواص ترخون برای مو، می‌توانید برگ‌های ترخون را در آب بجوشانید، سپس عصاره آن را صاف کرده و پس از خنک شدن، به‌عنوان محلول تقویتی یا شست‌وشوی گیاهی برای پوست سر استفاده کنید.

افزایش اشتها با کاهش سطح لپتین

از دست دادن اشتها به دلایل مختلفی از جمله سن، افسردگی یا شیمی‌درمانی ممکن است رخ دهد. در صورت عدم درمان، می‌تواند منجر به سوءتغذیه و کاهش کیفیت زندگی شود.

عدم تعادل در هورمون‌های گرلین و لپتین نیز ممکن است باعث کاهش اشتها شود. این هورمون‌ها برای تعادل انرژی بسیار مهم هستند.

گرلین یک هورمون گرسنگی محسوب می‌شود، در حالی که از لپتین به عنوان هورمون سیری یاد می‌شود. هنگامی که سطح گرلین بالا می‌رود، احساس گرسنگی را القا می‌کند. برعکس، افزایش سطح لپتین باعث احساس پری، سیری و اشباع می‌شود.

روغن ترخون برای لاغری

برای خلاص شدن از نفخ شکم و چربی‌های دور کمر، ۱۰ قطره روغن گیاهی ترخون را با ۱۰ قطره روغن فندق مخلوط کنید و پس از هر وعده غذایی اصلی، آن را روی شکم و پهلوها بمالید و به‌آرامی ماساژ دهید.

دمنوش ترخون | خواص، طرز تهیه و نحوه مصرف

دمنوش ترخون یک نوشیدنی گیاهی معطر است که از دم‌کردن برگ‌های ترخون تهیه می‌شود. این دمنوش به دلیل خواص ضدالتهابی، کمک به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کمک به کیفیت خواب مورد استفاده قرار می‌گیرد.

طرز تهیه دمنوش ترخون

مواد لازم

• ۱ قاشق چای‌خوری ترخون خشک یا ۱ قاشق غذاخوری ترخون تازه
• ۲ فنجان آب جوش

مراحل تهیه

۱. ترخون خشک یا تازه را داخل یک قوری بریزید.
۲. آب جوش را به آن اضافه کنید.
۳. اجازه دهید دمنوش به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی بخار آب دم بکشد.
۴. پس از دم کشیدن، آن را صاف کرده و میل کنید.

نحوه مصرف دمنوش ترخون

می‌توانید دمنوش ترخون را به‌صورت ساده یا همراه با کمی عسل و لیموترش مصرف کنید تا طعم آن بهتر شود و خواص آن تقویت گردد.

عوارض و موارد منع مصرف ترخون

ترخون در صورت مصرف خوراکی و در مقدار معمول غذایی، گیاهی نسبتاً ایمن محسوب می‌شود و استفاده کوتاه‌مدت آن به عنوان دارو معمولاً مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند. با این حال، مصرف طولانی‌مدت ترخون به شکل دارویی می‌تواند خطرناک باشد، زیرا این گیاه حاوی ترکیبی به نام استراگول است که در برخی مطالعات احتمال سرطان‌زا بودن آن مطرح شده است.

از دیگر عوارض و مضرات احتمالی ترخون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نامناسب بودن برای افراد با مزاج گرم در صورت مصرف مداوم
• ایجاد خس‌خس سینه در برخی افراد
• کاهش میل جنسی در صورت زیاده‌روی
• تیره شدن خون در مصرف بیش از حد

مصرف بی‌رویه ترخون ممکن است برای برخی افراد مشکلات بیشتری ایجاد کند، به همین دلیل رعایت تعادل در مصرف ضروری است.

از نظر احتیاط‌های مهم نیز باید به موارد زیر توجه شود:

بارداری و شیردهی

مصرف دارویی ترخون برای زنان باردار و شیرده احتمالاً ناایمن است. این گیاه ممکن است باعث تحریک قاعدگی شده و در نتیجه بارداری را به خطر بیندازد.

اختلالات خونریزی

ترخون ممکن است روند لخته شدن خون را کند کند و احتمال خونریزی را افزایش دهد. افرادی که مشکلات انعقادی دارند باید در مصرف آن احتیاط کنند.

حساسیت‌های گیاهی

افرادی که به خانواده گیاهی Asteraceae/Compositae حساسیت دارند (مانند گل داوودی و گل مروارید)، ممکن است به ترخون واکنش آلرژیک نشان دهند و باید با مشورت پزشک مصرف کنند.

جراحی

به دلیل تأثیر احتمالی ترخون بر انعقاد خون، توصیه می‌شود مصرف آن حداقل ۲ هفته قبل از جراحی برنامه‌ریزی‌شده قطع شود تا خطر خونریزی در حین و بعد از عمل کاهش یابد.

ترخون خشک برای چی خوبه؟

ترخون خشک یکی از محبوب‌ترین اشکال این گیاه است که هم در آشپزی و هم در مصارف دارویی کاربرد دارد. از آن می‌توان برای طعم‌دار کردن غذاها استفاده کرد و هم‌زمان از خواص دارویی آن بهره برد. در پخت غذاهای سنگین نیز می‌توان از ترخون خشک استفاده کرد تا هضم آسان‌تری ایجاد شود.

ترخون و مرزه را با هم اشتباه نگیرید

اصلی‌ترین تفاوت ترخون و مرزه در تیره گیاهی آن‌ها است. ترخون به رده کاسنیان و مرزه متعلق به تیره نعناعیان است. گل‌های مرزه سفید و بنفش هستند و گل‌های ترخون زرد رنگ می‌باشند.

مرزه طبیعت نسبتاً گرم و خشک دارد، در حالی که طبیعت ترخون بسیار گرم و خشک است.

نحوه نگهداری ترخون

ترخون تازه بهترین حالت را در یخچال حفظ می‌کند. برای این کار، ساقه و برگ‌ها را با آب سرد بشویید، سپس آن‌ها را با یک دستمال کاغذی مرطوب بپیچید و در یک کیسه پلاستیکی قرار دهید. این روش به گیاه کمک می‌کند رطوبت خود را حفظ کند.

ترخون تازه معمولاً چهار تا پنج روز در یخچال ماندگاری دارد. هنگامی که برگ‌ها شروع به قهوه‌ای شدن می‌کنند، زمان دور ریختن آن فرا رسیده است.

ترخون خشک می‌تواند در یک ظرف دربسته، در محیط خنک و تاریک، تا چهار تا شش ماه دوام داشته باشد.