اگر به کودک دروغ بگویید چه اتفاقی میافتد؟
چرا نباید به کودک دروغ گفت؟ سوالی است که در این مقاله در پی پاسخ آن هستیم. یکی از مهم ترین دلایل برای اینکه متوجه شویم چرا نباید به کودک دروغ گفت، اهمیت رفتار راستگویی است. با دروغ گفتن به کودک ممکن است این رفتار را به او آموزش دهید و کودک شما در آینده به دروغگویی روی آورد، چرا که از کودکی والدینی دروغگو الگوهای او بودهاند.
علت های غلط بودن دروغ گفتن به کودکان
از بین رفتن حس اعتماد کودک
کودکان اول از همه به والدین خود اعتماد میکنند و از آنها حس امنیت و آرامش دریافت میکنند، با دروغ گفتن به کودک باعث از بین رفتن حس اعتماد او نسبت به خود خواهید شد.
بروز اضطراب و حس ناامنی در کودکان
با دروغ گفتن به کودک و سلب اعتماد او، حس ناامنی و اضطراب به کودک خواهید بخشید.
گیج شدن و سردرگمی کودک
کودکان در مرحلهای از زندگی خود هستند که به سرعت یادمیگیرند و والدین الگوهای اصلی رفتاری برای کودک هستند. درصورت دروغ گفتن والدین کودکان نیز این رفتار را مناسب شمرده و آن را تکرار میکنند و در صورت نقض و اشتباه شمردن این عمل از سوی شما کاملا گیج خواهند شد.
عدم یادگیری مهارت حل مسئله
با دروغ گفتن به کودک به او آموزش میدهید که به جای حل مسئله دروغ بگوید و مشکلات را سریع و موقت حل کند. عدم یادگیری مهارت مهم و حیاتی حل مسئله در کودک کاملا نشان میدهد که چرا نباید به کودک دروغ گفت.
آموزش دروغگویی به کودک
والدین به عنوان الگوهای کودک جهت یادگیری مهارت ها و رفتارهای مختلف، با دروغ گفتن به کودک این رفتار را ناخودآگاه به کودک آموزش میدهند.
دلایل والدین برای دروغ گفتن به کودک
دروغ ابزاری و کار راه انداز
در شرایطی که والدین به فکر راحتی خودشان هستند و یا اگر انجام کاری برای کودک ضرر داشته باشد، از دروغ ابزاری استفاده میکنند.
مثلا در شرایطی که هوا سرد و نامساعد است و کودک میخواهد به شهربازی روباز برود:<<شهربازی تعطیل است>>
وقتی کودک خوراکی مضری را زیاد خورده و بازهم میخواهد:<<خوراکی تمام شده>>
با گفتن این دروغ ها همچنین والدین میتوانند از اصرار بیش از حد کودکان خلاص شوند، اما گفتن بیش از حد این دروغ ها قابل قبول نیست و باید با راستگویی و توضیح شرایط و مسائل مختلف کودک را قانع کنید.
دروغ راجب مسائلی که توضیح آنها دشوار است
در اکثر اوقات والدین برای توضیح مسائلی که مشکل و پیچیده است دروغ میگویند، اما بهتر است با همفکری توضیح و تفسیر مناسبی به کودک ارائه کنند.
در شرایطی همچون متولد شدن نوزاد، فوت بستگان و یا حتی طلاق پدر و مادر، ممکن است والدین دروغ هایی همچون لکلک بچه را آورده، مادربزرگ به سفر رفته و یا پدر سرکار است، استفاده کنند.
دروغ های سنتی
منظور از دروغ های سنتی دروغ هایی است که وارد فرهنگ شده و در تربیت کودکان استفاده میشود. دروغ هایی همچون هدیه گرفتن از بابانوئل یا فرشته مهربان دندان، که برای تشویق و خوشحال کردن کودکان استفاده میشوند. این نوع از دروغ ها در ابتدا ضرری ندارند، اما به هنگام رو به رو شدن کودک با واقعیت میوانند مشکل ساز باشند.
دروغ راجب توانایی و استعداد کودک
این نوع از دروغ ها میتوانند کمک کننده و مفید باشند به شرطی بیش از حد و اغراق آمیز نباشند. برای مثال تشویق کودک در بازی تیمی که با دیگر کودکان دارد یا تعریف از هنر او در نقاشی، حتی در صورت خوب نبودن آنها ممکن است مفید واقع شود و کودک را تشویق کند.
چگونه بعد از دروغ گفتن اعتماد کودک را دوباره ترمیم کنیم؟
حتی بهترین و بی نقص ترین والدین هم ممکن است گاهی از روی خستگی، ترس و یا استرس به کودک خود دروغ بگویند. نکته مهم این است که بعد از انجام اینکار والدین سعی کنند با صداقت و صبر، اعتماد کودک را ترمیم کنند. در ادامه قدم به قدم نحوه انجام این کار را بررسی میکنیم:
۱. پذیرفتن اشتباه به جای دفاع کردن
اولین قدم این است که والد صادقانه اشتباه خود را بپذیرد و بیان کند که چرا اشتباه کرده است.
۲. عذرخواهی متناسب با ظرفیت کودک
کودکان معمولا با یک ببخشید کلی قانع نمیشوند و نیاز دارند بدانند که چرا عذرخواهی میکنید. در این مرحله حتما احساسات کودک را نام ببرید و مسئولیت را کامل برعهده بگیرید(واضحا بیان کنید که من اشتباه کردم).
۳. فرصت دادن به کودک
بعد از عذرخواهی به کودک اجازه دهید که صحبت کند و احساساتی که دارد را بیان کند و با پرسیدن سوالاتی همچون (از دستم عصبانی شدی؟به من شک کردی؟) او را تشویق به حرف زدن کنید.
۴. توضیح علت
بدون توجیه کردن، علت دروغ گفتن خود را صادقانه برای کودک توضیح دهید.
۵. توافق جدید
شنیدن قاعده ای جدید برای کودک بسیار مفید خواهد بود. یک توافق و قرارداد ساده خانوادگی تعریف کنید و در آن بیان کنید که در ادامه چطور بایکدیگر صادق میمانید.
راهکارهای جایگزین دروغ گفتن به کودک
تا اینجا متوجه شدیم که چرا نباید به کودک دروغ گفت، حال باید به دنبال راه حل هایی باشیم تا در شرایط مختلف و در صورت نیاز جایگزین دروغ گفتن به کودک کنیم. در ادامه به برخی از این راهکارها اشاره شده است:
به جای دروغ گفتن سعی کنید با زبان ساده و قابل فهم برای کودک، با کودک صحبت کرده و او را قانع کنید.
در مقابل واکنش های کودک صبور باشید و آرام رفتار کنید و سعی کنید کودک را تحریک نکنید.
کودک خود را تشویق به راستگویی کنید و همیشه از راستگویی و بیان حقیقت به عنوان یکی از اصول اخلاقی یاد کنید.
مهارت حل مسئله را به کودک خود آموزش دهید، اینگونه بهتر دلایل و توضیحات شما را درک میکند و با شما کنار میآید.
هنگامی که کودک بر چیزی اصرار دارد به جای دروغ گفتن و دور کردن او از موضوع، سرگرمی جدید و جذاب برای او ایجاد کنید.
دروغ گفتن به فرزندان چه زمانی ممکن است؟
موقعیت هایی وجود دارد که دروغ گفتن به کودک ضرری نداشته و در پاسخ به سوال چرا نباید به کودک دروغ گفت، هیچ جوابی پیدا نمیکنیم. دروغ گفتن یا بیان حقیقت در این شرایط، تصمیمی است که تماما به والدین بستگی دارد. برای رسیدن به جواب نهایی میتوانید سوال هایی از خود بپرسید.
آیا دروغ گفتن سودی برای شما یا کودک دارد؟
آیا دروغ گفتن تاثیر منفی بر روی کودک خواهد گذاشت؟
آیا در صورت بیان حقیقت کودک قادر به درک آن است؟
چگونه از عواقب منفی دروغ گفتن به کودکان جلوگیری کنیم؟
همیشه تعادل برقرار کنید:
حتی در شرایطی که دروغ گفتن مجاز است و یا ممکن است تاثیر مثبت هم داشته باشد زیاده روی نکنید و با حفظ تعادل و همچنین اولویت قرار دادن راستگویی عمل کنید.
صبور باشید و به اعتراض کودک توجه نکنید.
الگویی جهت آموزش راست گویی برای کودک باشید.
سن کودک را مدنظر قرار دهید:
در شرایطی که سن کودک مناسب است و قادر به درک موضوع میباشد، با او صادق باشید و به طور کامل برای او توضیح دهید.
شرایط هر خانواده به خانواده دیگر متفاوت است و نمیتوان یک قانون کلی برای تربیت همه ی کودکان قرار داد، والدین همواره باید تلاش کنند علوم و مهارت های مختلف جهت تربیت کودکان را فرا گرفته و با سنجیدن موقعیت خود از آنها استفاده کنند. هر پدر و مادری بسته به شرایط خود باید به این سوال پاسخ دهد که چرا نباید به کودک دروغ گفت، و با درنظر گرفتن معایب و یا حتی مزایای دروغ گفتن به کودک در شرایط مختلف، بهترین رفتار را نشان دهد.
