کارهای مهم والدین پیش از ورود کودک به نوجوانی
پدر و مادرها مسئولیت بسیار مهم و دشواری در امر تربیت فرزندان دارند؛ همهی والدین میخواهند فرزندانی خوب و صالح داشته باشند که به درستی تربیت شدهاند. درواقع بیشتر ما چنین دغدغهای داریم و همیشه به دنبال راهی هستیم تا بهترین مسیر را برای رشد فرزند خود انتخاب کنیم. یکی از موضوعات مهم در تربیت کودکان این است که بدانیم کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم چیست و چگونه میتوانیم این مسئولیتها را بهدرستی اجرا کنیم.
به گزارش پایگاه خبری پیام آرات، در این مطلب تلاش کردهایم مهارتها و تواناییهایی را که لازم است کودکان پیش از ورود به دوران نوجوانی یاد بگیرند بررسی کنیم و همچنین به اهمیت هر یک از این موارد در شکلگیری شخصیت سالم اشاره خواهیم کرد. این یکی از موضواعات مهم برای مشاوره کودک قبل از ورود به دوران نوجوانی است.
ایجاد احساس امنیت عاطفی در کودک
یکی از مهمترین نیازهای کودک در سالهای اولیه زندگی، احساس امنیت عاطفی است. کودکی که در محیطی آرام و قابل اعتماد رشد میکند، اعتمادبهنفس بیشتری در آینده خواهد داشت.
والدین میتوانند با چند رفتار ساده این احساس امنیت را در فرزند خود تقویت کنند:
گوش دادن به حرفهای کودک بدون قضاوت
ابراز محبت کلامی و رفتاری
حمایت از کودک در موقعیتهای دشوار
پرهیز از مقایسه کردن او با دیگران
برای مثال اگر کودک در مدرسه دچار مشکل شده است، بهتر است ابتدا به حرفهای او گوش دهید و سپس در کنار او برای حل مشکل تلاش کنید. این رفتار باعث میشود کودک احساس کند والدینش پشتیبان او هستند.
آموزش مهارتهای ارتباطی
یکی از مهمترین کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم آموزش مهارتهای ارتباطی است. کودکان باید یاد بگیرند چگونه با دیگران صحبت کنند، احساسات خود را بیان کنند و اختلافها را به شیوهای سالم حل کنند.
برخی مهارتهای ارتباطی مهم شامل موارد زیر هستند:
گوش دادن به دیگران
بیان محترمانه خواستهها
کنترل خشم
احترام به نظر دیگران
برای نمونه اگر کودک در بازی با دوستانش دچار اختلاف شد، والدین میتوانند به او کمک کنند تا به جای دعوا، درباره مشکل صحبت کند.
آموزش مسئولیتپذیری
مسئولیتپذیری یکی از ویژگیهایی است که باید از دوران کودکی در فرزند شکل بگیرد. اگر کودک هیچ مسئولیتی نداشته باشد، در بزرگسالی نیز ممکن است در مدیریت زندگی با مشکل مواجه شود.
راههای ساده برای آموزش مسئولیتپذیری:
سپردن کارهای کوچک به کودک
تشویق او پس از انجام وظایف
توضیح پیامدهای رفتارها
برای مثال میتوان از کودک خواست اسباببازیهای خود را جمع کند یا در کارهای ساده خانه مشارکت داشته باشد. این کار به او یاد میدهد که در محیط خانواده نقش دارد.
تقویت اعتماد به نفس در کودکان
اعتماد به نفس یکی از مهمترین پایههای سلامت روان در آینده است. کودکی که به تواناییهای خود باور دارد، در نوجوانی و بزرگسالی تصمیمهای بهتری میگیرد.
برای تقویت اعتماد به نفس میتوانید:
تلاش کودک را تحسین کنید نه فقط نتیجه را
اجازه دهید بعضی کارها را خودش انجام دهد
اشتباهات او را با آرامش اصلاح کنید
برای مثال اگر کودک در انجام تکالیف مدرسه اشتباه کرد، بهتر است به جای سرزنش، او را راهنمایی کنید تا خودش راه حل را پیدا کند.
آموزش مدیریت احساسات
کودکان نیز مانند بزرگسالان احساسات مختلفی مانند خشم، ترس یا ناراحتی را تجربه میکنند. یکی از مهمترین کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم این است که به آنها کمک کنیم احساسات خود را بشناسند و مدیریت کنند.
برخی راهکارهای مفید جهت یادگیری مدیریت احساسات:
نام بردن احساسات برای کودک
آموزش روشهای آرام شدن
صحبت درباره احساسات روزانه
برای مثال وقتی کودک عصبانی است میتوانید به او بگویید:
«میبینم که ناراحت شدی، بیا دربارهاش صحبت کنیم.»
این کار به کودک کمک میکند احساسات خود را بهتر درک کند و طبیعتا جزو مهم ترین کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم به حساب میآید.
آموزش مهارت حل مسئله
زندگی پر از چالشها و موقعیتهای دشوار است. کودکی که یاد میگیرد مشکلات را تحلیل کند، در آینده استقلال بیشتری خواهد داشت. آموزش مهارت حل مسئله از ضروری ترین کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم محسوب میشود.
برای آموزش این مهارت:
۱. مشکل را با کودک بررسی کنید
۲. چند راه حل مختلف پیشنهاد دهید
۳. از او بخواهید بهترین راه را انتخاب کند
برای مثال اگر کودک با یکی از دوستانش دچار اختلاف شده است، میتوانید از او بپرسید:
«به نظر تو چه کاری میتواند این مشکل را حل کند؟»
ایجاد عادتهای سالم در زندگی کودک
یکی دیگر از موارد مهم در فهرست کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم ایجاد عادتهای سالم در سبک زندگی است.
این عادتها شامل موارد زیر میشوند:
خواب منظم
تغذیه سالم
فعالیت بدنی
محدود کردن استفاده از گوشی و تلویزیون
کودکانی که از ابتدا با این عادتها بزرگ میشوند، در آینده سبک زندگی سالمتری خواهند داشت.
آموزش ارزشهای اخلاقی
ارزشهای اخلاقی مانند صداقت، احترام و مسئولیتپذیری باید از سنین پایین به کودکان آموزش داده شوند. کودکان بیشتر از طریق مشاهده رفتار والدین یاد میگیرند.
بنابراین بهتر است والدین خودشان الگوی مناسبی باشند.
برای مثال اگر والدین در رفتار روزمره صداقت داشته باشند، کودک نیز به تدریج این ارزش را درونی خواهد کرد.
تقویت استقلال و خودباوری
باید به کودک فرصت هایی داده شود تا بتواند کارهایی را که توانایی انجام آنها را دارد به صورت فردی و مستقل از دیگران به انجام برساند. همچنین تشویق کودک به حل مسئله و اخذ تصمیم های کوچک، میتواند نقش بسیار موثری در تقویت استقلال و خودباوری او بر جای بگذارد.
پرورش خلاقیت
جهت شکوفا کردن استعدادهای درونی کودک،یکی از موارد کلیدی پرورش خلاقیت اوست. باید با فراهم کردن محیط مناسب که شامل ابزار و فضا برای بازی های خلاقانه،داستان سرایی، نقاشی و کلیه فعالیت هایی که قوه تخیل کودک را تقویت میکنند، مهارت های مربوط به خلاقیت در کودک تقویت شوند.
تقویت رابطه عاطفی با فرزند
گاهی والدین تصور میکنند تأمین نیازهای مالی برای تربیت کودک کافی است، در حالی که ارتباط عاطفی نقش بسیار مهمی در رشد روانی کودک دارد.
برای تقویت رابطه با فرزند میتوانید:
روزانه زمانی را برای صحبت با او اختصاص دهید
در بازیها و فعالیتهای او شرکت کنید
احساسات او را جدی بگیرید
همین ارتباط ساده میتواند پایههای اعتماد میان والدین و فرزند را تقویت کند.
چرا تربیت کودک قبل از نوجوانی اهمیت زیادی دارد؟
سالهای کودکی یکی از حساسترین مراحل شکلگیری شخصیت انسان محسوب میشود. بسیاری از باورها، عادتها و الگوهای رفتاری افراد در همین دوران شکل میگیرد. اگر والدین در این دوره به نیازهای عاطفی و تربیتی کودک توجه کنند، احتمال شکلگیری شخصیت سالم در آینده بسیار بیشتر خواهد بود.
در حقیقت بسیاری از متخصصان معتقدند بخش مهمی از مشکلات رفتاری نوجوانان به تربیت سالهای ابتدایی زندگی بازمیگردد. به همین دلیل شناخت کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم میتواند به والدین کمک کند تا مسیر رشد فرزند خود را آگاهانهتر مدیریت کنند.
برای مثال کودکی که از سنین پایین یاد میگیرد احساسات خود را بیان کند، در نوجوانی کمتر دچار رفتارهای پرخاشگرانه یا انزوا خواهد شد.
جمعبندی
تربیت کودک فرایندی طولانی و پیچیده است که نیاز به آگاهی، صبر و توجه دارد. زمانی که والدین با شناخت بهتر کارهایی که باید تا نوجوانی برای فرزندمان انجام دهیم مسیر تربیتی فرزند خود را مدیریت کنند، احتمال شکلگیری شخصیت سالم در آینده بسیار بیشتر خواهد بود.
ایجاد امنیت عاطفی، آموزش مهارتهای ارتباطی، تقویت اعتماد به نفس و شکل دادن عادتهای سالم از جمله اقداماتی هستند که میتوانند تأثیر عمیقی بر رشد کودک داشته باشند.
اگر در مسیر تربیت فرزند خود با چالشهایی روبهرو هستید، دریافت راهنمایی از یک مشاور متخصص میتواند به شما کمک کند تا تصمیمهای آگاهانهتری بگیرید و رابطهای سالمتر با فرزندتان بسازید. گاهی یک گفتوگوی تخصصی میتواند مسیر تربیتی خانواده را به شکل قابل توجهی بهبود دهد.
